عکس هوایی چیست ؟
عکس هوایی عبارت است از یک تصویر واقعی از عوارض و خصوصیات ظاهری سطح زمین که توسط هواپیما یا کوادکوپتر و با استفاده از یک دوربین عکسبرداری هوایی گرفته شدهاست.
دوربینهای عکسبرداری هوایی
دوربینهای عکسبرداری هوایی تجهیزاتی هستند که برای تهیهٔ عکسهای هوایی مورد استفاده قرار میگیرند. این دوربینها معمولاً از ابعاد بزرگ برخوردار هستند. دوربینهای عکسبرداری هوایی دارای فاصلهٔ کانونی ثابت هستند و عدسی بهکار رفته در آنها از نوع متریک است. عدسی متریک به عدسی گفته میشود که اعوجاج آن ثابت بوده و از ۲۰ میکرون کمتر باشد. این دوربینها معمولاً بر روی کف هواپیما نصب میگردند و امکان تراز نمودن آنها وجود دارد. دوربینهای هوایی مورد استفاده در عکسبرداری هوایی تاکنون عمدتاً از نوع دوربینهای آنالوگ بودند. (دوربینهایی که از فیلم استفاده میکنند). امروزه دوربینهای عکسبرداری هوایی دیجیتال نیز به بازار ارائه شده و به مرور در پروژههای عکسبرداری مورد استفاده قرار میگیرند.
دوربینهای آنالوگ
دوربینهای عکسبرداری هوایی آنالوگ معمولاً دارای ابعاد ۲۳ * ۲۳ سانتیمتر هستند. دوربینهای عکسبرداری هوایی دارای پنج قسمت اصلی زیر هستند:
- پایهٔ اتصال به بدنه: این پایه ضمن جلوگیری از انتقال لرزش هواپیما به دوربین، امکان تراز کردن دوربین را نیز فراهم میآورد.
- بدنه و عدسی: عدسی مهمترین بخش یک دوربین عکسبرداری هوایی است.
- مخزن فیلم: مخزن فیلم قابل جدا کردن از دوربین است. با سیستم تخلیهٔ هوا فیلم در لحظهٔ عکسبرداری بهصورت کاملاً تخت قرار میگیرد.
- چشمی ناوبری: با استفاده از این چشمی، عکاس امکان تنظیم پوشش طولی و حذف زاویهٔ دریفت را دارد.
- سیستم کنترل: این سیستم امکان عکسبرداری متوالی و تنظیم نوردهی فیلم را فراهم میآورد.
دوربینهای دیجیتال
دوربینهای عکسبرداری هوایی دیجیتال با ابعاد بزرگ یا متوسط برای اولین بار در سال ۲۰۰۲ در نمایشگاه ISPRS شهر آمستردام بهصورت تجاری به بازار عرضه گردیدند. این دوربینها از نظر نوع CCD مورد استفاده به دو نوع دوربین با آرایه خطی و آرایه سطحی تقسیمبندی میگردند. دوربینهایی که از آرایه خطی استفاده مینمایند بسیار مشابه سیستمهای تصویربرداری ماهوارهها هستند. در این دوربینها بهرهگیری از گیرندهٔ تعیین موقعیت ماهوارهای جیپیاس و تجهیزات تعیین وضعیت IMU ضروری است. از دوربینهای عکسبرداری هوایی دیجیتال میتوان به دوربینهای Leica ADS ۸۰ و DiMac اشاره کرد. دوربینهایی که از آرایههای سطحی استفاده میکنند کم و بیش تصاویری با هندسه مشابه دوربینهای آنالوگ تولید میکنند. بهرهگیری از تجهیزات تعیین موقعیت ماهوارهای و تعیین وضعیت اگرچه مزایایی به همراه دارد اما در این دوربینها بهعنوان یک ضرورت مطرح نیست. از انواع این دوربینها میتوان به دوربینهای Vexel Ultracam و DMC اشاره نمود.
روش عکسبرداری هوایی
عکسبرداری هوایی، بهوسیلهٔ یک دوربین عکسبرداری هوایی که به طرف زمین در هواپیما نصب میشود، صورت میگیرد. نوع دوربین، مسیر خطوط پرواز و ارتفاع پرواز طوری طراحی و برنامهریزی میگردند که عکس مورد نظر بهدست آید. سپس دوربین بهطور اتوماتیک در فواصل معین عکسبرداری میکند. در حاشیهٔ عکس، شمارهٔ عکس و شمارهٔ حلقهٔ فیلم و فاصلهٔ کانونی عدسی دوربین، ارتفاع پرواز و مقیاس تقریبی عکس و تاریخ عکسبرداری و زاویهٔ محور نوری دوربین با خط قائم بر زمین چاپ میگردد.
روند انجام تقسیر عکس هوایی
روند کلی تهیه و تفسیر عکس هوایی به صورت زیر است:
- ارسال مختصات برای کارشناسان
- بررسی اسناد و مدارک موجود
- تهیه عکس هوایی
- تفسیر و جانمایی عکس هوایی
ارسال مختصات برای کارشناسان
اولین قدم داشتن مختصات و یا نقشه UTM زمین مورد نظر است. پس از ارسال مختصات یا نقشه برای کارشناسان، سال هایی که برای زمین شما عکس هوایی موجود است بررسی میگردد و به شما اطلاع داده می شود.
بررسی اسناد و مدارک موجود
ارائه کلیه اسناد و مدارک ملک به کارشناس تفسیر عکس هوایی قدم بعدی است. کارشناس در این مرحله با بررسی این اسناد و مدارک و اطمینان از صحت آن ها اقدام به تهیه عکس هوایی مناسب با مورد دعوی شما می کند. مثلا اگر اختلاف شما با سازمان منابع طبیعی باشد باید از عکس های هوایی دهه 40 استفاده شود.
تهیه عکس هوایی
عکس های هوایی در سازمان نقشه برداری کشور و سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح نگهداری می شوند و باید به صورت مراجعه حضوری و یا اینترنتی از این سازمان ها تهیه گردد. این عکس ها پس از 10 الی 14 روز کاری آماده می شوند. در بعضی مناطق متاسفانه هیچ عکس هوایی در آرشیو این سازمان موجود نیست. در این موارد تیم تخصصی آکادمی مان اقدام به تهیه عکس از سایت ها و منابع خارج از کشور می کند.
انجام تفسیر و جانمایی عکس هوایی
تفسیر و جانمایی عکس هوایی نیاز به تخصص و تجربه دارد از این رو بررسی و تفسیر عکس هوایی باید توسط متخصصان باتجربه در این حوزه انجام گیرد. اظهار نظر، تفسیر و جانمایی اشتباه عکس هوایی علاوه بر خسارت های مالی ممکن است موجب اشتباه در روند کلی پرونده شود. در نهایت پس از بررسی ها و پردازش های انجام شده، گزارش کار های نهایی آماده می گردد و در اختیار مالک قرار داده می شود و یا به ارگان مربوطه ارسال میگردد.